Kategoria: Ikuspegia

Deshaciendo errores liburuak Daniel Kahneman eta Amos Tversky psikologoen historia kontatzen du, erabakiak nola hartzen ditugun ulertzeko modua errotik aldatu zuten bi ikertzaileena.

Daniel Kahnemanek, Ekonomiako Nobel saridunak, Azkar pentsatu, mantso pentsatu lanean itxuraz sinplea baina ondorioetan sakona den ideia bat planteatzen du: ez dugu beti modu berean pentsatzen. Gure adimenak, egiaz, bi sistemaren bidez funtzionatzen du. Bata azkarra, intuitiboa eta automatikoa da; bestea, berriz, motelagoa, analitikoagoa eta deliberatuagoa.

Tim Harford kazetari eta dibulgatzaile ekonomialari britainiarrak El economista camuflado liburuan ideia erakargarri bezain erabilgarria planteatzen du: ekonomia ez dago soilik merkatu handietan, finantza-krisietan edo gobernuen erabakietan; eguneroko bizitzako keinu txikietan ere badago.

Richard H. Thalerrek, 2017an Ekonomiako Nobel saria jaso zuenak, Ekonomia Psikologikoa liburuan ideia sinple baina indartsu bat biltzen du: pertsonok ez ditugu erabakiak “agente arrazional” perfektu gisa hartzen. Benetako bizitzan, gure iritziak ohiturek, emozioek, pentsamendu-laburbideek eta alborapenek zeharkatzen dituzte…

Desberdintasunaren prezioa (2012), Ekonomiako Nobel saridun Joseph E. Stiglitzen saiakera argi eta ausarta da. Ekonomia aurreratuetan —bereziki AEBetan— desberdintasuna handitzea ez dela “kalte kolateral” saihestezina defendatzen du; aitzitik, erabaki politiko eta instituzionalen ondorio zuzena dela. Stiglitzen arabera, gutxiengo batek errenta eta boterea metatzen dituenean, jokoaren arauetan ere eragiten du…